Jongste Kleuters

Wij starten het schooljaar meestal met een klein groepje van ongeveer 12 kleuters.
Onze groep bestaat uit de eerste kleuterklas (de 3/4-j.) en de instapklas (2,5/3 j.). Na iedere vakantie kunnen de kleuters die 2,5 zijn geworden en zindelijk zijn, in onze klas beginnen meedraaien. De oudste van de klas die meestal al een jaartje meedraaien, zorgen er mede voor dat deze nieuwe kleuters zich zeer vlug thuis voelen in de klas. Onze groep groeit dus in de loop van het jaar geleidelijk aan tot een 18 tal kleuters. Wij zijn de jongste groep van de school en hier moet alles starten. Net zoals in de andere groepen vind je bij ons de typische Freinet technieken en structureren terug maar nog zeer eenvoudig, kortom helemaal afgestemd op het niveau van deze groep.

Praatronde en planning

De praatronde is de eerste gezamenlijke activiteit van de dag Wie wat te vertellen heeft, krijgt het woord via de cimbaaltjes en vertelt zijn verhaal. De leerkracht probeert dit gesprek in goede banen te leiden door de kleuters te stimuleren om naar elkaar te luisteren en niet door elkaar te praten. De thema’s zijn meestal kort en bondig en sterk gericht op de kleuter zelf. Ze vertellen dikwijls naar aanleiding van meegebrachte spulletjes. Die tonen ze dan ook. Indien mogelijk probeert de leerkracht nota’s te maken van wat ze vertellen. Naargelang het schooljaar vordert krijgt de praatronde meer en meer inhoud. Het leidt dikwijls tot het opstarten van themagerichte activiteiten, vrij werk of projecten.

In de loop van het schooljaar starten wij na de praatronde met ons weekplan. Iedere dag in de week heeft een vaste of herkenbare activiteit. Door de verhalen die kleuters in de praatronde vertellen kan zo’n dagplan wel eens een heel andere wending geven aan de individuele of gezamenlijke activiteiten van die dag. Na de praatronde 's morgens bekijken we ons dagplan en kunnen de kleuters een individuele speel/werkkeuze maken op het VrijeWerktijd-bord met hun persoonlijk symbolenkaartje. Aan het einde van de dag volgt er nog een moment waarbij we even terugblikken op ons dagverloop. De kleuters kunnen op dat ogenblik ook vertellen wat ze gedaan hebben en werkjes tonen aan de anderen. Dit gesprekje is soms ook weer aanleiding tot aansluitende activiteiten voor de volgende dagen.

Vrije werktijd

In september is de klas ingedeeld in een vijftal basishoeken.: 1 de constructie- of bouwhoek 2 de huishoek 3 de teken- en knutselhoek 4 de rustige spelletjeshoek 5 boeken hoek.
Deze hoeken zijn vrij arm qua materiaal maar overzichtelijk. Stilaan wordt er in die hoeken materiaal bij aangebracht. De kleuters groeien als het ware mee met de verdere klasinrichting. Naargelang het schooljaar vordert komen er werkhoeken bij. Zo kan de klas uitgroeien tot een 17-tal verschillende werkhoeken:

boeken/opzoekhoek,computer/opzoekhoek, spelletjeshoek /puzzelen, muziekhoek/luisterhoek, krijthoek, poppenkast, verkleedhoek, huishoek, klimrek met glijbaan, fietsen, bouw/constructiehoek ,zand/waterhoek (binnen en buiten), drukkershoek, buitenhoekje(s), schildershoek, knutselhoek, tekenhoek, boetseerhoek,….
Voor de rest van het schooljaar worden deze hoeken aangepast naargelang het lopende project en verdwijnen er ook om plaats te maken voor andere. Deze werkhoeken geven de kleuters de mogelijkheid om zelfstandig, individueel en coöperatief te werken. Alles is zoveel mogelijk visueel voorgesteld. Dat vergemakkelijkt het vinden en opbergen van het materiaal.

Project of vrij werk

Ook de allerkleinsten doen aan projectwerk. De kleuters hanteren dit begrip nog niet zo gemakkelijk. Daar zij nog niet zo verbaal zijn, ontstaat een project bij ons anders dan bijvoor­beeld in het lager onderwijs. De leerkracht leidt uit de gedragingen en de non-verbale en verbale uitingen van de kleuters af wat hen bezighoudt. Een aanbod van activiteit of materiaal in verband met dit onder­werp maakt duidelijk of de kleuters geboeid en betrokken zijn. Het thema krijgt hierdoor meer verdieping en er ontstaat een project. Meestal wordt een groot project ook voorgesteld aan de klas en soms aan een grotere groep: een andere klas, de ouders. Indien er geen project loopt, kan het wel zijn dat een aantal kleuters bezig zijn met vrij werk. Ze doen dan samen met de leerkracht onderzoek met betrekking tot een bepaald onderwerp en hieruit ontstaan dan ook activiteiten waar de ganse groep mogelijk aan deelneemt. Een projectvoorstel dat niet onmiddellijk uitgewerkt kan worden, bewaren we in onze 'frigo' tot een nader te bepalen datum.

Taken/verantwoordelijkheden

In onze klas zijn er een aantal taken, verantwoordelijkheden waar de kleuters per twee verantwoordelijk voor zijn gedurende de week. Deze gedeelde verantwoordelijkheid zorgt voor een verhoogde betrokkenheid en kleuters leren al vroeg zorg te dragen voor elkaar, de materialen, de klas en de school. Juul, onze klaspop

De afgelopen jaren is Juul een constante geworden in onze klas. Hij participeert in de klas met alles mee en vormt een schakel tussen thuis en school. Op vrijdag als het geen zwemmen is, gaat hij met een kleuter mee logeren. De weekendbelevenissen van Juul geven de leerkracht ideeën om leuke, boeiende en gevoelige gesprekken met de kleuters te voeren, waar ook activiteiten uit groeien in de klas. Dit schooljaar stapte Juul eind september onze klas binnen. Juul was wat langer op vakantie geweest en na een telefoontje stond hij plots voor de schoolpoort met een leuke nieuwe koffer. Juul had in zijn koffer allerlei voorwerpen zitten die refereerden naar zijn vakantieavonturen. Hiermee konden we in de klas telkens een fijn spel doen. Andere jaren kwam hij soms sneller of later de klas vervoegen nadat we hem gingen afhalen op het station, op het vliegveld,… Ieder schooljaar stapt Juul op een andere manier onze klas binnen. Juul heeft een dagboek in zijn logeerkoffer waar zijn weekendverhalen in opgetekend worden door kleuter en ouders, opgefleurd met leuke foto’s en tekeningen.

Wie ons verder wil volgen kan dit op de klasblog: jongstekleutersschommelbootje.blogspot.com